Những nguyên tắc nền tảng của chữ viết Ornamental Penmanship theo C.P. Zaner 

"Foundation Principles of Ornamental Penmanship" (Những nguyên tắc nền tảng của chữ viết Ornamental) – nội dung được trình bày ở trang 54 của cuốn sách.

Với những người đã có kinh nghiệm, đây có thể là những mẫu chữ khá đơn giản. Nhưng với người mới bắt đầu hoặc những ai muốn nâng cao kỹ năng, đây chính là nền tảng quan trọng nhất.

Bởi để viết được Ornamental Penmanship/ Calligraphy đẹp, không chỉ cần luyện tập nhiều mà còn phải tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc về hình dáng chữ và tỷ lệ. Chỉ cần sai lệch một vài chi tiết nhỏ, bài viết sẽ dễ tạo cảm giác thiếu chuyên nghiệp.

 Phương pháp luyện nét bằng bút chì của Mr. Zaner

Trước tiên, chúng ta cần quan sát bản thân hình khối của chữ cái. Mr. Zaner có một phương pháp rất chính xác để nghiên cứu và ghi nhớ các nét cơ bản:

"Để cơ tay ghi nhớ nét chữ, bạn phải luyện tập; nhưng để bộ não ghi nhớ được hình khối, bạn bắt buộc phải nghiên cứu. Phương pháp tốt nhất để học hình khối và kiểm tra xem bạn đã hình dung rõ nét chữ hay chưa chính là phương pháp phác thảo bằng bút chì.

Phương pháp này như sau: Dùng một cây bút chì đã gọt thật nhọn, thong thả vẽ lại hình khối chữ chính xác nhất theo khả năng quan sát của bạn. Chuẩn bị sẵn một cục tẩy, liên tục tẩy, sửa và dựng lại hình dáng chữ cho đến khi nó đạt đến độ hoàn hảo nhất trong tầm mắt của bạn.

Ở bước này, hãy dừng lại để so sánh với chữ mẫu xem bạn đã dựng lại một ký tự chính xác và mềm mại đến mức nào. 

Cách làm này rất có thể sẽ chỉ ra một thực tế: tri thức của bạn về hình khối chữ chưa hề chắc chắn và chuẩn xác như bạn tưởng. Nó cũng chứng minh rằng thông qua việc vẽ phác, bạn hoàn toàn có thể thể hiện chậm rãi bất kỳ hình khối nào mà não bạn hình dung được, với độ chính xác tương đương."

Lợi ích của việc vẽ nét bằng bút chì và thói quen viết đúng

"Những nỗ lực vẽ chữ này sẽ rèn luyện cho bạn khả năng quan sát tinh tế hơn, từ đó giúp bạn kiểm soát và thực hiện các nét viết phóng khoáng (offhand) một cách chuẩn xác hơn. Có một thực tế ít người biết là: rất nhiều người viết chữ vốn đã có đủ sự khéo léo để viết đẹp hơn hiện tại rất nhiều, giá như họ sở hữu một tư duy chính xác và rõ ràng hơn về hình khối chữ."

Phương pháp vẽ bằng bút chì luôn là bước khởi đầu tuyệt vời để phối hợp nhịp nhàng giữa Mắt, Tay và Não. Bạn cũng có thể áp dụng phương pháp này để rèn luyện thói quen viết chữ tốt: Bắt đầu với tư thế ngồi chuẩn, không khòm lưng, không cúi sát mặt vào mặt giấy và duy trì cách cầm bút đúng. Ngón trỏ thả lỏng trên thân quản bút, giữ lực tay nhẹ nhàng ngay cả khi dùng bút chì hay bất kỳ dụng cụ viết nào khác. Thói quen tốt không chỉ áp dụng cho nghệ thuật thư pháp hay bút ngòi thép, mà còn cho cả việc viết lách hàng ngày!

Hướng dẫn thực hành phác thảo chữ bằng bút chì

Khi phác thảo chữ cái bằng bút chì (cho cả chữ hoa lẫn chữ thường), hãy bắt đầu thật chậm và bám sát chính xác từng nét chữ mẫu! Ban đầu viết phác thảo sơ bộ cũng không sao. Chưa cần lo đến việc vẽ nét đậm (shade) ngay, nhưng hãy chú ý đến vị trí của chúng. Hãy đè nhẹ đầu bút chì tại những điểm có nét đậm để mô phỏng lại động tác xòe ngòi của bút thép. Bạn có thể dùng một cây bút chì thẳng thông thường hoặc tự chế cho mình một cây bút chì quản nghiêng (oblique pencil).

Nguyên tắc vàng cho nét chữ thường: Tính đồng nhất (Consistency)

Nếu có một yếu tố duy nhất phân biệt giữa một người viết chữ tốt và một người viết nghiệp dư, thì đó chính là sự đồng nhất (hoặc thiếu đi sự đồng nhất). Từ "đồng nhất" có nhắc lại bao nhiêu lần cũng không thừa: Đồng nhất về độ nghiêng (slant), đồng nhất về chiều dài và chiều rộng của nét bổng (ascenders) lẫn nét trầm (descenders). Đi kèm với đó là sự đồng nhất về độ đậm nhạt của nét, khoảng cách giữa các chữ cái (letterspacing) và đồng nhất về hình khối chữ.

Yếu tố cuối cùng sự đồng nhất về hình khối sẽ gắn kết mọi thứ lại với nhau một cách hoàn hảo. Nếu hình khối chữ cái đồng nhất, thì góc nghiêng, kích thước các nét bổng/trầm và khoảng cách giữa các chữ cũng sẽ tự động đồng nhất. Hãy chú trọng đến tính đồng nhất, tôi đảm bảo bạn sẽ cực kỳ hài lòng với kết quả thu được.

Đôi điều về Ngòi Bút

Những loại ngòi tốt nhất cho dòng chữ nghệ thuật Ornamental Penmanship theo giảng dạy của Mr. Zaner là những dòng ngòi mảnh nhất và dẻo (flexible) nhất có thể tìm được. Các bậc thầy ngày xưa cực kỳ ưa chuộng ngòi Gillott Principality và các bản sao của nó như Zanerian FineWriter hay Tamblyn #7. Dòng ngòi Principal hiện đại ngày nay là một bản sao rất tốt của chiếc ngòi Principality huyền thoại đã ngưng sản xuất.

Một số ngòi hiện đại khác bạn có thể tham khảo bao gồm: Gillott 303, 170; Hunt 101, 99, 56; Brause 66EF. Các dòng ngòi thương mại còn lại trên thị trường hiện nay hoặc là quá cứng để tạo ra các nét nhấn đậm theo đúng phong cách Zanerian, hoặc là kích thước quá lớn không vừa với các loại quản nghiêng (oblique penholder) phổ biến ngày nay (Bob Hurford)

Vùng viết chuẩn và Cách cầm bút đúng kỹ thuật

Vùng viết (Writing Zone) nhìn từ trên xuống: Mr. Zaner đã minh họa rất rõ khái niệm "Vùng viết" là  khoảng không gian rộng khoảng 4 - 6 inch (khoảng 10 - 15 cm, tùy độ dài cánh tay) tạo cảm giác thoải mái nhất khi viết. Khi ngòi bút di chuyển ra khỏi vùng này, bạn bắt buộc phải dịch chuyển tờ giấy. Nếu cố tình kéo dài tay ra ngoài vùng thoải mái, bạn sẽ rất khó giữ được góc nghiêng chữ đồng nhất.

Cách cầm bút cực kỳ quan trọng: Hãy chú ý ngón tay trỏ thả lỏng phía trên thân bút. Tuyệt đối không siết chặt bút đến mức trắng bệch khớp ngón tay ("death grip")! Với một lực nắm thả lỏng, bàn tay bạn sẽ không bị mỏi và việc tạo nét chạm nhẹ nhàng từ ngòi lên mặt giấy cũng trở nên dễ dàng hơn nhiều.

Phân tích Bảng chữ thường & Chữ số mẫu của C.P. Zaner

Ở góc trên bên trái là các nét cơ bản và các chữ cái không có nét bổng hay nét trầm. Lực nhấn lên bút rất đều đặn và độ nghiêng hoàn toàn đồng nhất. Hãy chú ý: khoảng trống bên trong bụng chữ "u" bằng đúng khoảng trống bên trong các chữ "w, m, v, n". Sự đồng nhất này đòi hỏi tư duy sâu sắc về hình khối chữ và rất nhiều giờ luyện tập. Dòng cuối của phần này chứa hai từ ngắn là "an" và "our" để minh họa cho khoảng cách giữa các chữ. Dạng ghép chữ cuối cùng "se" cho thấy cách các chữ cái khác nối vào chữ "s" một chữ vốn không có nét nối tự nhiên.

Ở các chữ cái có nét bổng hoặc nét trầm (hoặc chữ "f" có cả hai), chiều rộng và chiều dài của các vòng lặp (loop) đều rất đồng nhất, độ nghiêng cũng vậy, đây chính là dấu ấn của kỹ thuật viết chữ đỉnh cao.