Khi ngòi bút bắt đầu "xuống cấp"
Hầu như ai dùng bút chấm mực cũng từng gặp tình huống này.
Đột nhiên, ngòi bút bắt đầu cào giấy, cảm giác viết không còn mượt như trước. Thậm chí ngòi còn kéo theo những sợi giấy nhỏ, khiến nét chữ trở nên xấu và thiếu sắc nét.
Nếu đưa ngòi lên trước ánh sáng, bạn sẽ thấy khe giữa hai lá ngòi (tines) đã mở rộng hơn bình thường. Đây là dấu hiệu cho thấy ngòi bút đang dần hết tuổi thọ.
Chẳng bao lâu sau, nét chữ sẽ trở nên gồ ghề, đầu ngòi không còn lướt nhẹ trên giấy nữa. Lúc đó, đã đến lúc thay một ngòi mới.
Nếu chiếc ngòi được sản xuất đúng tiêu chuẩn, thì có hai nguyên nhân phổ biến khiến tuổi thọ của nó giảm đáng kể:
Người viết tỳ lực quá mạnh.
Hai lá ngòi không tiếp xúc đều với mặt giấy khi viết.
Ngoài ra, nếu sử dụng các loại mực có tính axit như Iron Gall hoặc mực Walnut tự nhiên thì tuổi thọ ngòi cũng sẽ giảm nhanh hơn.
Trong quá trình sử dụng, mình có thể dùng một chiếc ngòi rất lâu, kể cả những loại cực kỳ “flexible” (ngòi nhọn, có độ đàn hồi/độ dẻo cao)
Bob Hurford từng viết liên tục khoảng 15 giờ trong suốt một cuối tuần tại triển lãm mà vẫn chỉ dùng một ngòi.
Sau khi từng làm hỏng không ít ngòi, Bob Hurford bắt đầu chú ý nhiều hơn đến: lực tay khi viết, loại mực sử dụng, loại giấy, loại ngòi phù hợp.
Việc tìm được sự kết hợp tối ưu giữa bút, mực và giấy là cả một quá trình thử nghiệm liên tục.
Viết nhẹ giúp ngòi bền hơn
Muốn tạo được những nét thanh (hairline) thật mảnh, hãy luyện viết với lực tay nhẹ.
Điều thú vị là: nét thanh đẹp hơn và ngòi bền hơn rất nhiều.
Để viết được nét siêu mảnh, tôi phải luyện tập lực viết cực kỳ nhẹ nhàng và điều này cũng giúp kéo dài tuổi thọ của ngòi bút đáng kể. Việc luyện viết nhẹ là yếu tố quan trọng nhất nhưng cũng cần nhiều thời gian để thành thạo.
Lực tay cũng ảnh hưởng đến việc lựa chọn: loại ngòi; loại giấy; loại mực.
Không phải loại mực nào cũng phù hợp
Có thể một số loại mực như Higgins Eternal hoặc nhiều loại "Calligraphy Ink" bán sẵn không tạo được những nét thanh đủ mảnh.
Thay vào đó, bạn có thể: pha màu Gouache hoặc màu nước (Watercolor) từ dạng tuýp; rồi điều chỉnh độ đặc theo đúng phong cách viết và loại giấy mình sử dụng.
Cách này giúp: chủ động chọn màu, kiểm soát dòng chảy của mực, tạo nét thanh đẹp hơn.
Nếu bạn có lực tay mạnh...
Nếu bạn nhận thấy mình luôn viết mạnh tay và không muốn hoặc không thể thay đổi, hãy cân nhắc dùng loại ngòi cứng hơn.
Ví dụ:
Gillott 404
Hunt 22
Hai loại này vẫn tạo được nét nhỏ nhưng cứng hơn so với:
Gillott 303
Leonardt Principal
Nhờ đó, chúng sẽ có tuổi thọ cao hơn đối với người viết mạnh tay.
Khi ngòi bút có cảm giác bị gai, hãy nghĩ ngay đến khả năng một bên nhánh ngòi đã dài hơn bên còn lại. Điều này xảy ra khi một nhánh (thường là nhánh nằm gần thân bút hơn đã chịu nhiều áp lực hơn nhánh kia)
Các sách dạy viết chữ thường minh họa tư thế cầm bút (quản thẳng hoặc quản nghiêng) với cổ tay song song với mặt bàn, nhưng đó không phải là tư thế tự nhiên và rất khó duy trì nếu không qua rèn luyện lâu dài, đặc biệt là khi chúng ta lớn tuổi hơn. Xu hướng tự nhiên của bàn tay là ngửa/xoay ra ngoài, làm cho ngòi bút bị lệch khỏi góc chuẩn.
Cách dễ nhất là điều chỉnh cây bút sao cho phù hợp với tư thế cầm của bạn. Mục tiêu là viết làm sao để mặt ngòi nằm phẳng hoàn toàn trên giấy, giúp cả hai nhánh ngòi chịu lực đều nhau. Vì bàn tay bạn có xu hướng xoay ra ngoài, hãy điều chỉnh phần giữ ngòi (flange) và xoay thân bút sao cho ngòi tiếp xúc phẳng với mặt giấy. Ban đầu góc cầm bút có thể hơi gượng gạo, nhưng qua luyện tập, bạn sẽ quen tay ngay.
Giữ cho khe của ngòi song song với đường chéo và các đầu ngòi sẽ mòn đều, giúp kéo dài đáng kể tuổi thọ của ngòi. Lưu ý vị trí thư giãn của ngón trỏ phía trên quản bút. Điều đó sẽ giúp đạt được sự nhẹ nhàng khi viết đồng thời kéo dài tuổi thọ của ngòi.